Orville Gitaren: De ultieme retrospectief – Geschiedenis, specificaties en de mythe Gibson Japan
In de wereld van high-end gitaren zijn er namen die bij kenners meteen voor stralende ogen zorgen. Terwijl Gibson USA de legende heeft opgericht, is er een hoofdstuk dat voor veel gitaristen de perfecte symbiose van traditie en compromisloze productienauwkeurigheid vertegenwoordigt: Orville. Wie vandaag op zoek is naar een gitaar die de geest van de jaren 50 en 60 ademt, komt vaak uit bij de instrumenten die tussen 1988 en 1998 in Japan zijn vervaardigd.
In deze uitgebreide gids behandelen we alles wat je moet weten over Orville en "Orville by Gibson". We ontkrachten mythes, analyseren de fabrieken en leggen uit waarom deze gitaren vandaag waardevoller zijn dan ooit.
1. Het begin van een legende: Waarom Orville?
Om te begrijpen waarom Gibson überhaupt een productie in Japan toestond, moet je terug naar de late jaren 70. Japanse fabrikanten zoals Tokai, Greco, Burny en Fernandes waren begonnen Gibson-modellen zo nauwkeurig te kopiëren dat ze in directe vergelijking vaak beter presteerden dan de originelen uit het Norlin-tijdperk. Gibson zat in een kwaliteitscrisis, terwijl de Japanners de "Golden Era" (1954–1960) nauwgezet bestudeerden.
De strategische samenwerking met Yamano Gakki
In plaats van de Japanse markt alleen te bestrijden met dure Amerikaanse export of juridische stappen, koos de toenmalige eigenaar van Gibson voor een slimme zet. In samenwerking met de Japanse distributiegigant Yamano Gakki werd het merk Orville opgericht – vernoemd naar de oprichter Orville Gibson.
De truc: Deze gitaren mochten het officiële "Open Book"-headstock-ontwerp dragen en werden volgens originele blauwdrukken vervaardigd. Ze waren officieel gelicentieerde Gibson-gitaren, uitsluitend bestemd voor de Japanse binnenlandse markt (Domestic Market).
2. Orville vs. Orville by Gibson (ObG)
Dit is het belangrijkste onderscheid voor elke koper. Er waren twee parallelle productlijnen die verschilden in prijs en uitrusting.
De premiumklasse: Orville by Gibson (ObG)
De "Orville by Gibson" modellen waren het absolute neusje van de zalm. Als je de volledige Gibson-ervaring zoekt, is dit de serie voor jou.
-
Pickups: Hier werden echte Gibson USA pickups gebruikt. Meestal gaat het om de legendarische '57 Classics of de door Bill Lawrence ontworpen "The Original" HB-R en HB-L humbuckers.
-
Lak: Een groot deel van de ObG-modellen (vooral de Reissue-serie) werd afgewerkt met nitrolak (nitrocellulose). Dit laat het hout beter resoneren en zorgt voor de begeerde vintage veroudering.
-
Onderdelen: Hoogwaardige elektronica, vaak met Orange Drop condensatoren en Switchcraft-componenten.
De standaardklasse: Orville
De modellen waarop alleen "Orville" op de kopplaat staat, waren bedoeld voor de prijsbewuste muzikant, zonder in te leveren op kwaliteit.
-
Pickups: Hier werden hoogwaardige Japanse pickups gebruikt. Deze klinken fantastisch – vaak iets helderder en minder "modderig" dan goedkope kopieën – maar bereiken niet helemaal de basis van de Amerikaanse varianten.
-
Lak: Hier werd meestal een dunne polyurethaanlak gebruikt. Deze is robuuster en onderhoudsvriendelijker, maar dempt het trillingsgedrag theoretisch iets sterker dan nitro.
Ben je op zoek naar een gitaar die karakter en geschiedenis combineert? We hebben regelmatig handgeselecteerde exemplaren van beide series op voorraad. [Hier vind je onze actuele Orville gitaren in de shop].
3. De fabrieken: Waar de magie ontstond
In Japan is de fabriek vaak belangrijker dan het merk op de headstock. Orville werd in drie belangrijke fabrieken geproduceerd.
FujiGen Gakki
FujiGen is waarschijnlijk de beroemdste gitaarfabriek van Japan. Zij waren verantwoordelijk voor de bloeiperiode van Ibanez en de legendarische JV-Squier/Fender-modellen. Bij Orville viel FujiGen vooral op door de solidbody-modellen (Les Paul, SG). De verwerkingskwaliteit is legendarisch: fret-einden die perfect afgerond zijn en halsprofielen die voelen als "thuiskomen".
Terada Gakki
Terada is gespecialiseerd in hollowbody-constructies. Als je een Orville ES-335, ES-175 of een Byrdland in handen hebt, komt deze vrijwel zeker uit de Terada-fabriek. De aandacht voor detail bij de bindingen en de akoestische resonantie van deze gitaren zijn onovertroffen.
De K-serie: Het geheim van Kanda Shokai
Gitaren met een serienummer dat begint met "K" zijn vaak onderwerp van discussie. Lang werd er gezegd dat ze uit Korea kwamen. Maar recentere inzichten en de analyse van de onderdelen wijzen sterk op montage van de K-serie in Japan (met betrokkenheid van Kanda Shokai). Vaak werden hier kosten bespaard door het gebruik van bodies uit meerdere delen of het aanbrengen van visueel mooiere esdoorn fineerlagen (veneers). Toch zijn ze qua speelbaarheid uitstekend en bieden ze de voordeligste instap in de Orville-wereld.
4. Technische mijlpalen: De Long Tenon
Een van de meest besproken kenmerken onder Les Paul-enthousiastelingen is de Long Tenon (de lange halsdop). In de jaren 1950 reikte de halsvoet bij Gibson ver in de uitsparing van de hals-pickup. Dit zorgt voor een groter contactoppervlak tussen hals en body, wat direct resulteert in meer sustain en een stabielere trillingsoverdracht.
Terwijl Gibson USA in de jaren 90 bij de seriemodellen overstapte op de kortere "Short Tenon", behielden de Orville by Gibson Reissue modellen (LPR) de traditionele Long Tenon. Dat betekent: een Orville uit de vroege jaren 90 is qua constructie vaak dichter bij een '59er Burst dan een hedendaagse Gibson USA Standard uit hetzelfde decennium.
5. De verschillende modellen in detail
Orville bouwde bijna alles na wat in de Gibson-catalogus naam en faam had.
De Les Paul Standard & Custom
De Les Paul is het vlaggenschip. Vooral de Custom-modellen (LPC) met hun meerlagige bindings en de palissander toets die op ebbenhout lijkt, zijn een genot om aan te raken. Wie op zoek is naar een "Black Beauty" die er niet alleen goed uitziet, maar ook het gewicht en de punch van een origineel heeft, wordt hier blij.
De SG-serie
De Orville SG-62 Reissues staan bekend om hun extreem lage gewicht en het snelle halsprofiel. In tegenstelling tot veel moderne SG's zijn ze verrassend goed uitgebalanceerd en neigen ze minder naar kopzwaar zijn.
Exoten: Firebird, Explorer en Flying V
Deze modellen werden in aanzienlijk kleinere aantallen geproduceerd en zijn tegenwoordig gewilde verzamelobjecten. Vooral de Firebird-modellen met hun doorlopende halzen (Neck-through) tonen het hoge vakmanschap van de Japanse fabrieken.
Basmodellen: Thunderbird en EB-3
Ook bassisten komen bij Orville aan hun trekken. De Orville Thunderbird is legendarisch vanwege zijn drukkende rockgeluid en de originele look die je bij de toenmalige Epiphone-modellen vaak miste.
Een instrument uit dit tijdperk is niet alleen een gereedschap, maar ook een waardevolle investering. [Ontdek onze Orville-schatten in de winkel] en vind jouw persoonlijke verzamelstuk.
6. Hout en materialen: Waarom ze zo goed klinken
Een grote factor voor de "Orville-sound" is de kwaliteit van het gebruikte hout. In de jaren 80 en 90 hadden Japanse fabrikanten toegang tot uitstekende voorraden mahonie en esdoorn.
-
Mahonie: De kappen bestaan meestal uit Afrikaans of Hondurees mahonie (afhankelijk van de serie). Het hout is vaak lichter dan het zware esdoornhoutmengsel dat in het Norlin-tijdperk werd gebruikt.
-
Esdoorn (Maple): Terwijl de K-serie vaak fineer gebruikt, hebben de ObG en hogere Orville-modellen massieve esdoornkappen. De "Plain Tops" zijn vaak prachtig gemarmerd en zien er zeer authentiek uit.
-
Toetsenborden: Men vindt hier vaak zeer donker, olieachtig palissander (Rosewood), dat tegenwoordig vanwege CITES-regelgeving bij nieuwe gitaren in deze kwaliteit nauwelijks nog te vinden is.
7. Datering en serienummers: de codekraker
Het identificeren van een Orville kan verwarrend zijn. Hier is een gids om licht in de duisternis te brengen:
1. Orville by Gibson (ObG)
-
G + 6 cijfers (bijv. G88xxxx): Gebouwd door Terada tussen 1988 en 1993. Het eerste cijfer na de G geeft het jaar aan (8 = 1988).
-
Geen letter + 6 cijfers (bijv. 210xxx): Gebouwd door FujiGen vanaf ca. 1992. Het eerste cijfer staat voor het jaar (2 = 1992).
2. Orville (Standaard)
-
J + 6 cijfers: Terada-productie.
-
K + 6 cijfers: De eerder genoemde K-serie (Kanda Shokai). Deze hebben vaak een gedrukt logo in plaats van een inlay.
-
Geen letter: Late FujiGen-modellen (vanaf 1993). Hier geeft het eerste cijfer het jaar aan.
8. Hardware en elektronica: de innerlijke waarden
Als je een Orville opent, zie je meteen het verschil met de goedkope concurrentie. De freeswerkzaamheden zijn netjes en de afscherming is vaak voorbeeldig.
-
Potentiometers en schakelaars: In de ObG-modellen vind je meestal hoogwaardige Amerikaanse componenten. Bij de standaardmodellen zijn het Japanse onderdelen, die echter extreem duurzaam zijn.
-
Bridge en Tailpiece: Meestal hardware van Gotoh. Gotoh is de gouden standaard in Japan en levert bruggen die extreem stemvast en klankmatig neutraal zijn.
-
Inlays: Bij de Custom-modellen wordt vaak hoogwaardig parelmoerimitatie gebruikt, dat onder podiumlicht een prachtige glans geeft.
9. Waarom nu een Orville kopen?
De markt voor vintage gitaren uit Japan (MIJ) explodeert bijna. Er zijn verschillende redenen waarom een Orville juist nu een slimme investering is:
De "Vintage-kloof"
Echte Gibson-gitaren uit de jaren 50 zijn voor gewone stervelingen onbetaalbaar. Gibson USA-gitaren uit de jaren 90 ("Good Wood Era") stijgen ook sterk in prijs. Orvilles vullen precies de niche daartussen: ze bieden de juiste specificaties van de jaren 50 tegen een prijs die nog in het viercijferige bereik ligt.
Het speelgevoel
Wie je ooit een Les Paul van FujiGen heeft gespeeld, weet waar ik het over heb. De halsprofielen zijn vaak een "Medium C", die noch te dik noch te dun zijn. Het frezen is zelfs na 30 jaar vaak nog in een staat die slechts minimale nabewerking vereist.
Waardestijging
Omdat de productie in 1998 werd stopgezet, is het aantal beschikbare gitaren beperkt. Elke Orville die wordt geëxporteerd, verdwijnt van de Japanse markt en belandt in vaste handen van verzamelaars wereldwijd.
10. Het tijdperk na Orville: Epiphone Elite/Elitist
In 1998 eindigde het Orville-tijdperk. Gibson besloot de Japanse productie voort te zetten onder de naam Epiphone . Eerst als "Epiphone Japan" (nog met de Gibson headstock), later als "Epiphone Elite" en uiteindelijk "Elitist". Deze gitaren kwamen uit dezelfde fabrieken (FujiGen en Terada) en hadden dezelfde hoge kwaliteit. Maar voor veel fans blijft de Orville-kopplaat het "echte" certificaat voor een Gibson uit Japan.
11. Modificaties: Hoe je je Orville perfectioneert
Hoewel een Orville meestal perfect is vanaf de fabriek, zijn er een paar klassieke upgrades die veel eigenaren uitvoeren:
-
Elektronica-kit: Het vervangen van de potmeters door CTS en de condensatoren door hoogwaardige PIO (Paper in Oil) kan het regelbereik van de volume-potmeter aanzienlijk verbeteren.
-
Pickups: Wie een standaard Orville bezit, stapt vaak over op handgewikkelde boutique-humbuckers om het volledige potentieel van het oude hout te benutten.
-
Zadel: Het vervangen van het kunststofzadel door een echt botzadel verbetert de stemstabiliteit en de sustain van de open snaren.
12. Conclusie: Een instrument voor individualisten
Orville gitaren zijn geen simpele kopieën. Ze zijn een officieel hoofdstuk in de Gibson-geschiedenis, dat de precisie van Japanse ingenieurskunst combineert met het erfgoed van Orville Gibson. Ze zijn instrumenten voor muzikanten die verder kijken dan het logo op de kopplaat en echte kwaliteit zoeken.
Of je nu een verzamelaar bent die op zoek is naar een zeldzame "Orville by Gibson" met nitrolak, of een speler die een werkpaard voor het podium nodig heeft – een Orville zal je niet teleurstellen. De "vibe" van deze gitaren is uniek: ze voelen "oud" aan, in de beste zin van het woord. Ze hebben resonantie, karakter en een ziel die je bij moderne massaproductie vaak mist.
Bezoek ons op patsguitars.de en laat je overtuigen door de kwaliteit van deze bijzondere instrumenten. Wij kennen de details, bouwjaren en bijzonderheden van elke gitaar die wij aanbieden.
Klaar voor je eigen Japanse Gibson? [Hier vind je onze actuele Orville gitaren in de shop]. We adviseren je graag bij het kiezen van het juiste model voor jouw sound!